Klima Bakımı Ne Sıklıkla ve Nasıl Yapılmalı?

Bakım periyodu nasıl belirlenir?

İlk sınır cihazın üretici dokümanıdır; ardından gerçek kullanım saati, ortam tozu, yağ ve lif yükü, dış ünitenin korozyon koşulu, filtre tipi, geçmiş arızalar ve kritik mahal gereksinimi değerlendirilir. Takvim başlangıç planı olabilir; filtre basınç farkı, kirlenme, kondens ve performans eğilimleri daha erken müdahale gerektiriyorsa plan güncellenir. DOE İşletme ve Bakım Kılavuzu (Bölüm 9) klima ve soğutma ekipmanı için kontrol listelerini günlük, haftalık, aylık ve yıllık olmak üzere 4 sıklık kademesinde verir; takvim bu listeyle başlar, ölçülen eğilimle güncellenir (Kaynak: U.S. DOE, O&M Best Practices Guide).

Bakım kontrol listesi

Bakım yalnız filtre temizliği değildir. Cihaz enerjisiz ve güvenli duruma getirildikten sonra filtre, evaporatör ve kondenser batarya, fan, drenaj tavası-hattı, izolasyon, elektrik bağlantıları, sensörler ve hata kayıtları incelenir. Temizlik kimyasalı malzeme ve üretici talimatıyla uyumlu olmalı; bakım öncesi ve sonrası çalışma değerleri aynı koşulda raporlanmalıdır. DOE kılavuzu kirli batarya ve filtrenin hava akışını düşürüp kompresör çalışma süresini uzattığını belirtir; bakım öncesi-sonrası filtre basınç farkı (Pa) ile giriş-çıkış sıcaklık farkı (K) aynı dış koşulda, en az 2 ölçümle (bakım öncesi ve sonrası) kaydedilmeden bakımın etkisi gösterilemez (Kaynak: U.S. DOE, O&M Best Practices Guide).

• •Filtre türü, yönü, sızdırmaz oturuşu ve değişim/temizlik kaydı
• •Evaporatör-kondenser batarya ve fanın güvenli temizliği
• •Drenaj tavası, sifon, eğim, pompa ve taşma kontrolü
• •Elektrik bağlantıları, koruma elemanları, gerilim ve çalışma akımı
• •Sensör, kumanda, hata geçmişi ve çalışma modları
• •Giriş-çıkış sıcaklığı ile gerekiyorsa basınç ve üretici servis verileri

Hangi belirtiler servis incelemesi gerektirir?

Kapasite düşüşü, uzun çalışma, buzlanma, su damlaması, sık dur-kalk, hata kodu, olağandışı ses-koku veya elektrik korumasının açması servis incelemesi gerektirir. Aynı belirti kirli filtre, kapalı hava yolu, fan sorunu, sensör, drenaj, elektrik veya soğutucu devre gibi farklı nedenlerden çıkabilir; yalnız belirtiye bakarak gaz kaçağı tanısı konulmaz. AB 206/2012 ürün fişinde beyan edilen SEER değeri temiz filtre ve standart montaj içindir; kapasite düşüşü şikâyetinde önce bu koşullardan sapma (kirli filtre, kapalı menfez, sıcak hava kısa devresi) ölçülür (Kaynak: European Commission, Air conditioners and comfort fans).

Soğutucu akışkan kaçağı nasıl anlaşılır?

Kapasite kaybı, bazı devre koşullarında buzlanma, yağ izi veya ölçümlerde anormallik kaçak şüphesi oluşturabilir; hiçbiri tek başına kesin kanıt değildir. Yetkin teknisyen cihazın hata kayıtlarını, sıcaklık-basınç davranışını ve üretici prosedürünü kullanarak uygun kaçak arama yöntemi uygular. Kaçak yeri bulunmadan yalnız gaz eklemek kalıcı onarım değildir. EPA Bölüm 608'e göre 50 lb (yaklaşık 22,7 kg) ve üzeri ozon tabakasını incelten soğutucu şarjlı konfor soğutma sistemlerinde yıllık kaçak oranı %10'u aştığında kaçak onarımı zorunludur; kaçak oranı eklenen miktarın tam şarja oranından hesaplanır ve tartı kaydı olmadan bulunamaz (Kaynak: EPA, Managing Refrigeration and A/C Equipment).

• •Uzman notu: soğutucu akışkan sarf malzemesi olmadığından şarj eksikliği her zaman bir kaçağın sonucudur; her yaz 'gaz basılan' cihaz, yıllık kaçak oranı EPA eşiğini aşan ve onarım gerektiren bir sistemdir.

Kaçak onarımı ve yeniden şarj nasıl yapılır?

Servis öncesi cihazın soğutucu türü, miktarı ve güvenlik bilgi formu doğrulanır; yanıcılık, basınç ve havalandırma önlemleri buna göre alınır. Gerekli soğutucu geri kazanılır, kaçak onarılır ve uygun yöntemle doğrulanır. Sistem üretici prosedürüne göre vakumlanır; soğutucu akışkan, isimlikteki miktar ve boru düzeltmesi dikkate alınarak tartı ile şarj edilir. EPA Bölüm 608 kuralları soğutucunun atmosfere salınmasını yasaklar ve geri kazanım ile kayıt tutmayı ister; onarım sonrası doğrulama üretici prosedüründe tanımlı basınç (bar) ve bekleme süresiyle yapılır ve süre tutanağa saat olarak yazılır (Kaynak: EPA, Managing Refrigeration and A/C Equipment).

Klima kullanırken enerji nasıl azaltılır?

Önce kapasite ve hava akışı doğrulanır; kirli filtre veya kapalı menfez varken set sıcaklığını değiştirmek kök nedeni çözmez. Kapı-pencere sızıntısı, güneş kazancı, gereksiz çalışma saatleri ve çakışan ısıtma-soğutma kontrol edilir. Program, set değerleri ve fan modu kullanım amacına göre ayarlanır; tasarruf aynı hava koşulu ve kullanımda sayaç verisiyle karşılaştırılır. AB 206/2012'ye göre etiketteki SEER, standart 'ortalama' Avrupa iklim profilinde kısmi yük saatleriyle hesaplanır; set değerini 1 K değiştirmenin etkisi bina yükü ve çalışma saatiyle hesaplanır, etiket değerinden türetilmez (Kaynak: European Commission, Air conditioners and comfort fans).

• •Filtre ve hava giriş-çıkışlarını üretici talimatına göre açık tutun
• •Güneş kazancı ve bina kabuğundaki kaçakları azaltın
• •Boş mahaller için zaman programı ve uygun kapatma senaryosu kullanın
• •Isıtma ve soğutmanın aynı anda çalışmadığını doğrulayın
• •Taze hava ihtiyacını konfordan ayrı ve kontrollü biçimde sağlayın
• •Tüketimi hava koşulu, kullanım süresi ve yükle normalize ederek izleyin

Bakım raporunda hangi veriler bulunmalı?

Rapor cihaz ve model kodunu, çalışma saatini, ortam/dış hava koşulunu, hata kayıtlarını, temizlik ve değişim kalemlerini, elektriksel değerleri, sıcaklıkları ve varsa soğutucu devre ölçümlerini içermelidir. Eklenen veya geri kazanılan akışkan türü-miktarı, kaçak yeri, onarım ve doğrulama yöntemi ayrı yazılmalı; fotoğraf tek başına performans kanıtı sayılmamalıdır. EPA Bölüm 608 kayıt şartına göre servis kaydında eklenen ve geri kazanılan akışkanın türü, miktarı (kg) ve tarihi bulunmalıdır; 50 lb üzeri sistemlerde bu kayıtlar 3 yıl saklanır (Kaynak: EPA, Managing Refrigeration and A/C Equipment).