Projelendirme ve montaj
Klima Montajı ve Ticari Projelendirme Nasıl Yapılır?
Doğru klima montajı cihazı duvara asmakla başlamaz; mahal ısı yükü, kullanım profili, taze hava, kesin model kodu, dış ünite erişimi, borulama sınırı, drenaj ve elektrik altyapısı önce doğrulanır. Montajdan sonra soğutucu devre üretici talimatına göre kaçak testinden geçirilir, vakumlanır, gerekiyorsa tartıyla şarj edilir ve ölçümlü devreye alma kaydı hazırlanır.
10 dk okumaGüncelleme:
Ticari klima projesi hangi verilerle başlar?
Her mahal için alan, yönlenme, cam ve kabuk özellikleri, kişi-ekipman yükleri, kullanım takvimi, hedef sıcaklık-nem ve dış tasarım koşulu kaydedilir. Taze hava yükü klima kapasitesine ayrıca eklenir ve havalandırma çözümü ayrı tanımlanır. Eşzamanlılık, zon kontrolü, yedeklilik ve gelecekteki kullanım değişikliği belirlenmeden yalnız metrekare-BTU tablosuyla proje tamamlanmaz. AB 206/2012 kapsamındaki 12 kW'a kadar klimalarda mevsimsel verim SEER/SCOP etiketle beyan edilir; ticari projede zon yükleri toplandığında 12 kW eşiği aşılırsa cihaz sınıfı ve beyan düzeni değişir (Kaynak: European Commission, Air conditioners and comfort fans).
Cihaz ve kesin model nasıl seçilir?
Hesaplanan duyulur ve toplam ısı yükü, seçilen cihazın ilgili iç-dış sıcaklıktaki kapasite tablosuyla karşılaştırılır. Model kodu üzerinden elektrik beslemesi, soğutucu türü, ses verisi, drenaj, çalışma aralığı, boru çapı, toplam/eşdeğer borulama sınırı ve kot farkı doğrulanır. Katalog serisi veya yalnız nominal kapasite, uygulama uygunluğunu kanıtlamaz. Daikin montaj kılavuzu kesin model için azami boru uzunluğunu ve iç-dış ünite kot farkını metre cinsinden, ilave soğutucu şarjını ise boru metresi başına gram (g/m) olarak tablolar; bu 3 değer model kodu bilinmeden seçim tablosundan okunamaz (Kaynak: Daikin Europe, Installation Manual).
| Karar | Gerekli veri | Teslim kanıtı |
|---|---|---|
| Kapasite | Mahallin ısı yükü ve tasarım koşulu | Hesap ve model kapasite tablosu |
| Dış ünite | Hava atışı, ses, taşıyıcı ve erişim | Yerleşim ve servis boşlukları |
| Borulama | Model çapı, uzunluk, kot ve ek şarj | Metraj, izometrik ve şarj hesabı |
| Elektrik | Güç, akım, koruma ve kablo | Tek hat, koruma ve topraklama kaydı |
| Kabul | Üretici devreye alma ölçütleri | Test ve ölçüm formu |
İç ve dış ünite yerleşimi nasıl yapılır?
İç ünite hava atışı kullanıcıya doğrudan ve rahatsız edici biçimde yönelmemeli; dönüş havası kapanmamalı ve filtre-bakım erişimi korunmalıdır. Dış ünitede üreticinin hava giriş-çıkış boşlukları, sıcak hava kısa devresi, komşu hacimlere ses, drenaj, korozyon, taşıyıcı kapasite, titreşim ve güvenli servis yaklaşımı birlikte değerlendirilir. Daikin montaj kılavuzu dış ünite çevresinde hava giriş ve çıkış yönleri için milimetre cinsinden asgari servis boşlukları tanımlar (tek ünitede çoğu modelde 300 mm mertebesinde başlar); birden fazla ünite yan yana dizildiğinde bu boşluklar tek ünite değerinden büyüktür ve sıcak hava kısa devresi kapasite tablosunu geçersiz kılar (Kaynak: Daikin Europe, Installation Manual).
Soğutucu boru montajında hangi sıra izlenir?
Boru çapı ve bağlantı yöntemi kesin modelin montaj kılavuzundan alınır. Boru içi temiz ve kuru tutulur; açık uçlar korunur, uygun büküm ve destek uygulanır, bağlantılar belirtilen tork veya lehim prosedürüyle yapılır. Lehim sırasında üretici prosedürü gerektiriyorsa düşük debili azot kullanılır; oksijenle basınç testi veya rastgele test basıncı uygulanmaz. Daikin kılavuzu lehimleme sırasında boru içinden düşük debili (yaklaşık 0,02 m³/h mertebesinde) azot geçirilmesini ister; azot olmadan yapılan lehimde oluşan oksit tabakası genleşme valfi ve filtre kurutucuda tıkanma yapabilir (Kaynak: Daikin Europe, Installation Manual).
- Uzman notu: bakır boru rulodan açılırken üretici kılavuzu büküm yarıçapını sınırlar; ezilmiş tek bir dirsek hesapta görünmeyen ek basınç kaybı ve yağ dönüş sorunu üretir, bu yüzden devreye alma dosyasına gerçek güzergâh fotoğrafı eklenir.
Kaçak testi, vakum ve şarj nasıl doğrulanır?
Saha borulaması, model kılavuzundaki sınır ve yöntemle kuru azot kullanılarak kaçak testine tabi tutulur. Test sonucu kabul edilince uygun pompa ve ölçüm düzeniyle vakum yapılır; sürenin yanında hedef vakum ve bekleme davranışı kılavuza göre doğrulanır. İlave soğutucu gerekiyorsa boru hesabına göre belirlenir ve tartı ile kaydedilir; hava soğutucuyla purj edilmez. Daikin kılavuzu vakum hedefini −100,7 kPa (−755 mmHg) olarak verir ve bu değere ulaşıldıktan sonra vakumun bekleme süresinde yükselmemesini ister; süre tek başına kabul ölçütü sayılmaz (Kaynak: Daikin Europe, Installation Manual).
Drenaj ve elektrik kabulü nasıl yapılır?
Kondens hattında sürekli eğim, uygun çap, sifon veya pompa gereksinimi, izolasyon ve güvenli deşarj kontrol edilir; tavaya su verilerek akış ve taşma koruması sınanır. Elektrik tarafında ayrı devre gereksinimi, kesici ve kaçak akım koruması, kablo kesiti, faz sırası, bağlantı sıkılığı ve topraklama üretici dokümanı ile projeye göre doğrulanır. EPA Bölüm 608 kurallarına göre soğutucu akışkan devresine müdahale eden teknisyen sertifikalı olmalı ve geri kazanılan akışkan kayıt altına alınmalıdır; elektrik kabulünde bu kayıt devreye alma dosyasının parçasıdır (Kaynak: EPA, Managing Refrigeration and A/C Equipment).
Devreye alma dosyasında ne bulunmalı?
Devreye alma kaydı model-seri numaralarını, iç-dış ortam koşulunu, çalışma modunu, giriş-çıkış sıcaklıklarını, elektriksel değerleri, drenaj testini, hata geçmişini ve kumanda fonksiyonlarını içerir. Kaçak test ortamı-basıncı-süresi, vakum ölçümü, eklenen soğutucu türü-miktarı ve boru metrajı ayrıca yazılır; garanti başlangıcı ve kullanıcı eğitimi kayıt altına alınır. EPA Bölüm 608'e göre 50 lb (yaklaşık 22,7 kg) ve üzeri şarjlı sistemlerde kaçak oranı takibi zorunludur; devreye alma dosyasındaki tartıyla kaydedilmiş şarj miktarı bu takibin başlangıç değeridir (Kaynak: EPA, Managing Refrigeration and A/C Equipment).
Klima montaj maliyetini hangi kalemler belirler?
Maliyet; cihaz ve kontrol dışında boru çapı-metrajı, ilave şarj, kablo ve koruma, drenaj, taşıyıcı konsol/kaide, delme-kapama, iskele veya kaldırma, yangın geçişi, gece çalışması, otomasyon entegrasyonu ve devreye alma kapsamına bağlıdır. İstanbul veya başka bir bölge için güncel fiyat, saha ve model doğrulanmadan yayımlanamaz; teklif miktar, birim ve kapsam dışı kalemleri göstermelidir. AB 206/2012 ürün fişi SEER/SCOP değerlerini standart boru uzunluğu için beyan eder; sahada boru metrajı arttıkça ilave şarj (g/m), kapasite düzeltmesi ve işçilik değişir, bu yüzden maliyet ancak metraj ölçüldükten sonra kesinleşir (Kaynak: European Commission, Air conditioners and comfort fans).
İlgili sayfalar
Sık sorulan sorular
Klima kapasitesi yalnız metrekareyle seçilebilir mi?
Metrekare ön tahmin sağlayabilir fakat cam alanı, yön, yalıtım, kişi-ekipman yükü, taze hava ve kullanım saati bilinmeden nihai seçim yapılamaz. Ticari projede mahal bazlı ısı yükü hesaplanmalı ve cihaz kapasitesi gerçek tasarım sıcaklığında üretici tablosundan doğrulanmalıdır.
Vakum yerine borudaki hava gazla atılabilir mi?
Hayır. Soğutucu akışkanla hava purj etmek nemi güvenilir biçimde uzaklaştırmaz ve akışkanı çevreye salabilir. Saha borulaması üretici prosedürüne göre test edilmeli, uygun vakum pompası ve ölçüm cihazıyla kurutulmalı; kabul hedefi ve bekleme kontrolü kayda geçirilmelidir.
Standart montaj paketi her projede aynı mıdır?
Hayır. Paket adı; boru ve kablo metrajı, drenaj, konsol, delme, elektrik beslemesi, kaldırma, ilave soğutucu, dekoratif kanal, söküm ve devreye alma açısından firmalar arasında değişebilir. Karşılaştırma için dâhil miktarlar, birim fiyatlar ve kapsam dışı işler yazılı istenmelidir.
Montajdan hemen sonra kapasite doğrulanabilir mi?
Temel çalışma ve hata kontrolleri yapılabilir; ancak tam kapasite değerlendirmesi iç-dış koşul, yük ve sistemin kararlı çalışma süresine bağlıdır. İlk devreye alma değerleri kaydedilmeli, tasarım koşulu oluşmadıysa bu sınır raporda belirtilmeli ve gerektiğinde sonraki mevsimsel doğrulama planlanmalıdır.
