Baca ve Egzoz Deşarj Sistemi Nasıl Seçilir?

Yanma bacası, mutfak egzozu ve proses egzozu nasıl ayrılır?

Yanma bacası cihazın yanma ürününü ve çekiş koşulunu; yağlı mutfak egzozu ısı, yağ aerosolleri ve yangın-temizlik riskini; proses egzozu ise kimyasal veya partikül özelliğini taşır. Kaynak tanımlanmadan yalnız çap veya sac türü seçmek güvenli değildir. Her hat kendi cihaz, proses ve yetkili kabul girdileriyle tasarlanır. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik 88. madde, mutfak egzozunun binanın diğer bölümlerine hizmet veren sistemlerden bağımsız olmasını ister; jeneratör ve dizel pompa odası havalandırmasında ise hava girişinin herhangi bir egzoz çıkışından en az 5 m uzaktan alınmasını şart koşar (Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu).

Kesit, çekiş ve fan gereksinimi nasıl belirlenir?

Cihaz üretici verisi veya proses debisi, akış sıcaklığı-yoğunluğu, eşzamanlı çalışma, düşey yükseklik, dirsekler ve terminal kayıpları hesaplanır. Doğal çekiş varsayımı doğrulanmadan kullanılamaz; fanlı sistemde çalışma noktası gerçek toplam basınçta seçilir. Aşırı veya yetersiz çekiş, cihaz güvenliği ile proses yakalamasını bozabilir. ASHRAE Kanal Tasarımı bölümüne göre sıcak gaz hattında yoğunluk düştüğü için aynı kütle debisinde hacimsel debi artar; 200 °C'de baca gazının yoğunluğu 20 °C'deki havanın yaklaşık %62'sidir ve kesit bu hacimsel değere göre seçilir (Kaynak: ASHRAE Handbook, Duct Design).

Yoğuşma, çiğ noktası ve korozyon nasıl yönetilir?

Akışın bileşimi ve sıcaklığı, dış ortam ile yüzey koşulları kullanılarak çiğ noktası ve kondens riski değerlendirilir. Malzeme ve conta kimyasal uyumluluğu, izolasyon, eğim, drenaj ve kondens bertarafı birlikte tanımlanır. Yalnız 'paslanmaz' veya 'izoleli' yazmak alaşım, kalınlık, birleşim ve çalışma sınırını kanıtlamaz. ASHRAE'ye göre kanal yüzey sıcaklığı akışın çiğ noktasının altına indiğinde yoğuşma başlar; 26 °C ve %60 bağıl nemli ortam için çiğ noktası yaklaşık 17,6 °C olduğundan soğuk çatı bölümlerinde yalıtımsız egzoz kanalı damlatır (Kaynak: ASHRAE Handbook, Duct Design).

Yangın güvenliği ve temizlik erişimi nasıl planlanır?

Yağ veya birikme taşıyan hatlarda güzergâh, şaft, yapı geçişi, birleşimler, açıklıklar ve temizlik erişimi uygulanabilir yangın stratejisiyle koordine edilir. Revizyon noktaları birikmenin denetlenip güvenle temizlenebileceği yerlerde olmalıdır. Yanıcı kalıntı, sıcak yüzey ve bakım yöntemi görülmeden evrensel aralık ya da malzeme detayı verilmez. Yönetmeliğin 88. maddesine göre mutfak egzoz kanalı korunmamış yanabilir malzemelerden en az 50 cm açıktan geçer ve mutfak dışındaki bölümde geçtiği bölümün yangın dayanım süresi kadar kaplanır; mutfak egzoz kanalına yangın damperi konulamaz (Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu).

• •Uzman notu: yağ birikimi damper kanadını kilitleyebileceği için yönetmelik mutfak egzoz kanalına yangın damperi koydurmaz; kompartıman geçişi kanalın geçtiği bölümün yangın dayanımı kadar kaplama ile çözülür ve bu kaplama metrajı teklifte ayrı satırdır.

Deşarj noktası nasıl seçilir?

Deşarj noktası; taze hava emişleri, açılabilir pencereler, çatı kullanımı, komşu yapılar, hâkim rüzgâr, yoğuşma damlası, koku ve kirletici davranışıyla değerlendirilir. Elektrostatik veya başka filtrasyon, uygun atış yerinin yerine geçmez. Nihai yükseklik ve konum, ilgili çevre-yangın koşulları ile yetkili onaya göre belirlenir. Yönetmeliğin 88. maddesi mutfak egzoz deşarjının doğrudan dışarıya ve herhangi bir hava giriş açıklığından en az 5 m uzağa yapılmasını ister; OSHA Teknik El Kitabı ise egzoz atışının çatı üzerinde yeterli yükseklik ve hızla yapılmadığında kirleticinin bina hava girişine geri döndüğünü belirtir (Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu; OSHA Technical Manual).

Teklif ve kabul dosyasında hangi kayıtlar gerekir?

Dosya; kaynak ve cihaz verisini, hesap debisi-basıncı, malzeme ve birleşim tanımını, güzergâhı, yangın geçişlerini, izolasyon-drenajı, temizlik erişimini ve deşarj gerekçesini içerir. Montaj sonrası sızdırmazlık, fan veya çekiş çalışma değeri, otomasyon kilitlemeleri ve ilgili kabul testleri kaydedilir; kapsam dışı işler açıkça listelenir. EPA'ya göre elektrostatik çöktürücü hücreleri partikül için %99'un üzerinde verim sağlayabilir; kabul dosyasında bu verim temiz hücre ve belirli bir hava hızı (m/s) için geçerli olduğundan temizlik sıklığı da yazılır (Kaynak: EPA, Electrostatic Precipitator).