Ekipman seçimi
Havalandırma Ekipmanları ve Aksesuarları Nasıl Seçilir?
Havalandırma ekipmanı seçimi sistem görevi ve ölçülebilir çalışma noktasından başlar; ürün listesi başlangıç noktası olamaz. Fan, santral, filtre, kanal, terminal, damper ve bağlantı aksesuarları aynı debi-basınç zincirinde eşleştirilir. Kirletici, sıcaklık, yangın senaryosu, ses, enerji, bakım erişimi ve otomasyon gereksinimleri üretici seçim verisiyle doğrulanır; kabul ölçümleri teknik teklifte önceden tanımlanır.
12 dk okumaGüncelleme:
Oda havalandırması ve genel mekanik havalandırma nasıl kurgulanır?
Oda havalandırması; kullanım, kişi sayısı, karbondioksit göstergesi, nem kaynağı, koku ve ilgili kirleticiye göre değerlendirilir. Pencereyle doğal havalandırma yeterli ve süreklilik gösteriyorsa mekanik sistem gerekmeyebilir. Gerektiğinde yalnız egzoz, yalnız üfleme veya dengeli üfleme-egzoz seçenekleri; komşu mahal basıncı, dış hava kalitesi, ses ve enerjiyle birlikte karşılaştırılır. AB 1253/2014 Tüzüğü 250 m³/h'ye kadar debili üniteleri konut havalandırma ünitesi, üzerini konut dışı olarak sınıflandırır; küçük oda havalandırmasında ürün fişindeki özgül güç (W/(m³/h)) bu sınıfa göre beyan edilir (Kaynak: European Commission, Ventilation units).
Fan ve aspiratör ailesi nasıl ayrılır?
Önce gerekli debi ve kanal, filtre, terminal ile deşarj elemanlarının toplam direnci hesaplanır. Fan çalışma noktası üretici eğrisinde işaretlenir; güç, verim, ses, sıcaklık, malzeme ve kirletici uygunluğu aynı noktada doğrulanır. Aksiyel, radyal, kanal, çatı veya hücreli adları tek başına performans ya da uygulama uygunluğu kanıtlamaz. AMCA 201'e göre fan eğrisi standart hava (1,2 kg/m³) ve sistem etkisiz bağlantı için çizilir; emişte 3 çaptan kısa düz kanal veya çıkışta 2,5 çaptan kısa mesafe varsa katalog basıncından sistem etkisi kaybı düşülür (Kaynak: AMCA Publication 201).
- Uzman notu: AMCA 201'e göre fan çıkışına doğrudan takılan dirsek, çarkın dönüş yönüne göre farklı sistem etkisi üretir; aynı dirsek 'yanlış' yöne bakıyorsa kayıp katlanır, bu yüzden çizimde dirseğin yönü fan dönüş yönüyle birlikte gösterilir.
Klima santrali ve hava şartlandırma ünitesi ne zaman gerekir?
Dış havanın filtrelenmesi, ısıtılması, soğutulması, neminin yönetilmesi veya enerji geri kazanımı gerektiğinde klima santrali düzeni değerlendirilir. Modül dizilimi; dış hava oranı, psikrometrik yük, çapraz bulaşma riski, filtre direnci, drenaj ve servis erişimine göre oluşturulur. Ünite adı, hijyen veya enerji performansını tek başına garanti etmez. AB 1253/2014'e göre 2018'den itibaren çift yönlü konut dışı ünitelerde ısı geri kazanımının ısıl verimi en az %73 (run-around devrede %68) olmalı ve ünite ısıl by-pass içermelidir; santral teklifinde bu iki veri ürün fişinden okunur (Kaynak: European Commission, Ventilation units).
Filtre grubu nasıl tanımlanır?
Filtre seçimi hedef parçacık, aerosol, gaz veya koku bileşeninin tanımlanmasıyla başlar. Ürün sınıfı yanında başlangıç ve son basınç kaybı, sızdırmazlık, yüzey hızı, izleme yöntemi, değişim erişimi ve atık yönetimi teknik teklife yazılır. Partikül filtresi ile gaz fazı filtresi farklı görevlerdir; biri diğerinin yerine varsayılmaz. ASHRAE Kanal Tasarımı bölümü filtreyi sistem eğrisinde temiz ve son basınç kaybıyla iki ayrı direnç olarak ele alır; başlangıcı 100 Pa, sonu 300 Pa olan bir filtre fan seçimine 200 Pa'lık bir çalışma aralığı ekler (Kaynak: ASHRAE Handbook, Duct Design).
Kanal ve bağlantı aksesuarları hangi görevi görür?
Kanal kesiti akışı taşırken dirsek, redüksiyon, branşman, esnek bağlantı, conta ve flanşlar toplam basınç ile sızdırmazlığı etkiler. Askı ve taşıyıcılar yükü yapıya aktarır; titreşim izolatörü ile esnek bağlantı cihaz hareketinin kanala geçmesini sınırlar. Malzeme, basınç, sıcaklık, korozyon, yangın davranışı ve bakım erişimi proje bazında doğrulanır. ASHRAE Kanal Tasarımı bölümüne göre kanal içi hız basıncı 1,2 kg/m³'te 10 m/s için 60 Pa'dır; katsayısı 1,0 olan keskin bir dirsek bu değerin tamamını, uzun yarıçaplı dirsek ise küçük bir kesrini kaybeder, bu yüzden fitting seçimi fan gücünü değiştirir (Kaynak: ASHRAE Handbook, Duct Design).
Menfez, panjur ve damper nasıl konumlandırılır?
Menfez veya anemostat mahalde hava dağılımını; panjur dış hava ve egzoz açıklığını; damper ise dengeleme, otomasyon ya da onaylı yangın işlevini yönetir. Serbest alan, atış, basınç kaybı, ses, yağmur performansı ve sızdırmazlık üretici verisinden seçilir. Yangın elemanları test edilmiş montaj düzeni ve onaylı senaryoyla eşleştirilir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik 87. madde, aynı hava santralinin birden fazla yangın kompartımanına hizmet etmesi hâlinde kompartıman geçişlerinde üfleme ve emiş kanallarında yangın damperi ister; damper konumu bu kompartıman planından türetilir (Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu).
Teknik teklif hangi belgeleri içermeli?
Karşılaştırılabilir teknik teklif; tasarım debileri, sistem basıncı, kesin ürün kodları, işaretli fan çalışma noktası, filtre temiz-kirli direnci, malzeme ve sınıflandırma belgeleri, ses verisi, elektrik-otomasyon ihtiyaçları, aksesuarlar, bakım boşluğu ve kapsam dışı işleri listeler. Genel ürün ailesi veya marka adı, seçimin proje koşulunda doğrulandığını göstermez. AMCA 201'e göre teklifte fan eğrisi üzerinde işaretli çalışma noktası; debi (m³/h), toplam veya statik basınç (Pa), devir (d/dk) ve şaft gücü (kW) ile birlikte verilmelidir; bu 4 değer olmadan iki fan aynı sistemde karşılaştırılamaz (Kaynak: AMCA Publication 201).
Montaj ve kabul nasıl doğrulanır?
Montaj kontrolü; yön, erişim, askı, titreşim yalıtımı, elektrik koruması, drenaj, sızdırmazlık ve yangın geçişlerini kapsar. Test-ayar-dengeleme ile ana hat ve terminal debileri, fan basıncı-gücü, filtre diferansiyel basıncı ve damper konumları kaydedilir. Otomasyon ve yangın neden-sonuçları fonksiyon testinden geçirilip tasarım kabul matrisiyle karşılaştırılır. AMCA 201 saha ölçümünde fan basıncının sistem etkisinden uzak kesitlerde alınmasını ve devrin kaydedilmesini ister; devir tasarımdan %5 düşükse debi de yaklaşık %5 düşer, bu fark kaçak veya tıkanma ile karıştırılmamalıdır (Kaynak: AMCA Publication 201).
İlgili sayfalar
Sık sorulan sorular
Ekipman seçimine marka veya modelle başlanır mı?
Hayır. Önce görev, debi, basınç, kirletici, çalışma koşulu ve kabul kriteri tanımlanır. Kesin model daha sonra aynı çalışma noktasındaki üretici verisi ve belgeleriyle doğrulanır.
Aksesuarlar teklif sonunda toplu kalem olabilir mi?
Kritik aksesuarların görevi ve adedi belirsiz bırakılmamalıdır. Damper, titreşim izolatörü, esnek bağlantı, sensör, erişim kapağı, koruyucu ve taşıyıcılar performans ile bakım güvenliğini doğrudan etkiler.
En yüksek kapasiteli ekipman daha güvenli midir?
Hayır. Gereğinden büyük ekipman kontrol, ses, enerji ve ilk yatırım sorunları yaratabilir. Seçim gerçek sistem eğrisi, kısmi yük davranışı ve motor sınırları üzerinden yapılmalıdır.
Tekliflerin eşdeğer olduğu nasıl anlaşılır?
Aynı tasarım girdileri, performans noktaları, aksesuar kapsamı, belgeler, kabul testleri ve istisnalar satır satır karşılaştırılır. Yalnız toplam fiyat veya nominal kapasite eşdeğerlik kanıtı değildir.
