Mevzuat
Kapalı Otopark Havalandırma ve Duman Tahliye Nasıl Tasarlanır?
Kapalı otoparkta normal işletme havalandırması ile yangın anındaki duman kontrolü farklı amaçlara ve kontrol senaryolarına sahiptir. Debi, ekipman dayanımı ve çalışma süresi; yapının sınıfı, güncel yangın mevzuatı, tasarım yangını, kaçış stratejisi ve yetkili idare koşullarına göre projelendirilir. Kabul, ürün belgesinin yanında ölçüm ve senaryo testine dayanır.
11 dk okumaGüncelleme:
Normal işletme: kirletici kontrolü
Normal işletme debisi tek bir hava değişim sayısından kopyalanmaz. Otopark geometrisi, araç hareketi, yakıt türleri, açıklıklar ve yürürlükteki proje kriterleri değerlendirilir. CO ve gerekiyorsa diğer kirletici sensörleri fanları kademeli yönetebilir; sensör konumu, alarm eşikleri, kalibrasyon ve arıza davranışı otomasyon tarifine yazılır. ASHRAE 62.1 kapalı otoparklar için asgari egzoz debisini 3,7 L/s·m² (0,75 cfm/ft²) olarak verir; 2.000 m² bir katta bu değer yaklaşık 26.600 m³/h eder ve CO sensörlü kademeli işletmenin bu tabanı nasıl azaltabileceği proje kriterinde gösterilmelidir (Kaynak: ASHRAE 62.1).
- Uzman notu: yönetmeliğin 60. maddesine göre açık otopark sayılmak için dışa açık alanın döşeme alanının %5'ini aşması gerekir; bu eşiğin altındaki 'yarı açık' otoparklar kapalı otopark hükümlerine tabidir ve mekanik sistem gereksinimi buradan doğar.
Duman tahliye senaryosu
Yangın durumundaki hedef ve kabul ölçütleri, onaylı yangın stratejisinde tanımlanır. Tasarım yangını, bölmeler, kaçış yolları, itfaiye müdahalesi, egzoz noktaları ve kontrollü hava girişleri birlikte ele alınır. Yangın algılama komutu normal işletmeyi geçersiz kılar; fan, damper, kapı ve enerji beslemesi bir neden-sonuç matrisiyle yönetilir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik 60. madde, toplam alanı 2.000 m²'yi aşan kapalı otoparklarda binanın diğer sistemlerinden bağımsız ve saatte en az 10 hava değişimi sağlayan mekanik duman tahliye sistemi ister (Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu).
Jet fan mı kanallı sistem mi?
Jet fanlı ve kanallı çözümlerden biri proje verisi olmadan üstün ilan edilemez. Jet fanlar ana egzozun yerine geçmez; akışı egzoz noktasına taşımaya yardım eder. Kolonlar, kirişler, rampalar, bölmeler ve kısa devre riski yerleşimi belirler. Gerekli olduğunda hesap veya CFD analizi, yetkili idarenin kabul yöntemiyle birlikte kullanılır. Aynı yönetmeliğin 87. maddesine göre duman kontrol kanalları çelik veya alüminyum gibi malzemeden yapılır ve 120 dakika dayanımlı kompartıman geçişlerinde yangın damperi ya da eşdeğer önlem gerekir; jet fanlı çözümde kanal metrajı azalır fakat kompartıman sınırları aynı kalır (Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu).
| Kriter | Jet fan | Kanallı sistem |
|---|---|---|
| Tavan yüksekliği | Korunur | Kanal kadar azalır |
| Akış dağıtımı | İtki ve yerleşime bağlı | Menfez ve kanal ağına bağlı |
| Bölmeli plan | Akış engelleri analiz edilir | Güzergâh ve menfezler analiz edilir |
| Bakım | Nokta bazlı | Hat boyunca |
| Doğrulama | İtki, debi ve senaryo | Debi, basınç ve senaryo |
Kabulde istenen belgeler
Teslim dosyasının kapsamı yetkili idare ve proje şartnamesine göre kesinleştirilir. Fanların projede istenen görev sınıfı, kablo ve enerji beslemesi sürekliliği, otomasyon matrisi, algılama bağlantısı ve arıza durumları belgeyle izlenir. Debi-basınç ölçümü ile yangın senaryo testi birlikte kayda alınır. Yönetmeliğin 80. maddesi duman kontrol sistemlerinin arıza ve konum sinyallerinin yangın kontrol panelinde ayrı bölgesel göstergelerle izlenmesini ister; kabul dosyasında her fan ve damper için bu sinyal testi en az 1 kez kayda geçirilir (Kaynak: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Kılavuzu).
- Debi ve hız ölçüm raporu
- Projede istenen fan görev sınıfı ve ürün belgeleri
- CO sensörü kalibrasyon kayıtları
- Yangın senaryosu test tutanağı
- As-built proje ve otomasyon şeması
İlgili sayfalar
Sık sorulan sorular
Otoparkta doğal havalandırma yeterli olur mu?
Bu karar açıklıkların alanı ve dağılımı, otopark geometrisi, yapı sınıfı ve yürürlükteki mevzuat üzerinden verilir. Doğal havalandırma varsayımı yetkili idare kabulü ve yangın stratejisi görülmeden kesinleştirilmemelidir.
CO sensörü zorunlu mu?
Gereklilik proje kriterine ve yürürlükteki düzenlemeye göre doğrulanır. Kullanıldığında sensörler normal işletme kirletici kontrolüne hizmet eder; yangın algılama ve duman kontrolü ise bağımsız, öncelikli senaryoyla çalışır.
Mevcut otopark revizyonu mümkün mü?
Mümkündür; ancak önce mevcut şaft kapasitesi, hava girişleri, enerji altyapısı, kaçış yolları ve yangın otomasyonu ölçülür. Jet fan veya kanal kararı bu inceleme ve onaylı can güvenliği senaryosundan sonra verilir.