Restoran Bacasından Koku Şikâyeti: Yağ Dumanı ve Koku Filtrasyonu
Tanıdık geliyor mu?
- Belediyeden koku için yazılı uyarı aldınız.
- Komşular baca dumanından ve kokudan şikâyetçi.
- Filtre taktırdınız ama koku hâlâ geçmiyor.
- Baca çıkışınız komşu pencereye veya balkona yakın.
Bacadan çıkan koku tek bir şey değildir: iri yağ damlası, ince duman ve gaz hâlindeki koku birlikte çıkar. Her birini ayrı bir kademe tutar: yağ tutucu iri damlacığı, elektrostatik filtre ince dumanı, aktif karbon ise kokuyu. Hangi kademelerin gerektiği pişirme türüne, çekilen hava miktarına ve baca çıkışının konumuna göre değişir. Keşifte yerinde inceleyip kapsamı ve beklenen sonucu yazılı olarak tanımlıyoruz.

- 20+ yıltoplam saha deneyimi
- 50+tamamlanan proje
- 4 ilİstanbul · Kocaeli · Sakarya · Yalova
- Yazılıteklifte kapsam, sorumlu taraflar ve hariç işler
Hizmet kapsamı
1. kademe: yağ tutucu
Davlumbazdaki labirent filtre kaba yağ damlacığını tutar ve kanala taşınan yükü azaltır; listelenmiş yağ filtresi kullanılır (Kaynak: NFPA 96). Bu kademe olmadan ESP hücresi hızla yağla kaplanır; kirli filtre basıncı fan hesabına girer.
2. kademe: elektrostatik filtre (ESP)
ESP, ince yağ aerosolü ve duman parçacığını elektrik alanında yükleyip toplama plakasında tutar. EPA kuru ESP bilgi notu yeni ekipman tasarım verimini %99-99,9 aralığında verir ve basınç kaybını düşük tanımlar; mutfak tipi iki kademeli hücrede verim üretici test verisiyle doğrulanır (Kaynak: EPA).
3. kademe: aktif karbon
Gaz fazındaki koku molekülü ESP ile tutulmaz; aktif karbon kasedi temas süresi ve yüzey hızı üretici verisine uygunsa kokuyu adsorbe eder. Karbon kademesi yalnız 1. ve 2. kademe doğrulandıktan sonra eklenir; yağla kirlenen karbon adsorpsiyon kapasitesini hızla yitirir.
Baca çıkışı ve komşu ilişkisi
Deşarj doğrudan dışarıya, herhangi bir hava giriş açıklığından en az 5 m uzağa yapılır (Kaynak: BYKHY md. 88). NFPA 96 çatı çıkışını komşu bina, parsel sınırı ve hava emişinden en az 3 m, çatı yüzeyinden en az 1 m yukarı ister. Komşu şikâyetlerinin çoğu bu mesafelerin ihlalinden doğar.
Yangın damperi yasağı ve kanal koruması
Mutfak egzoz kanalına yangın damperi konulamaz; kanal yanabilir malzemeden en az 50 cm uzak geçer ve mutfak dışındaki bölümlerde o bölümün yangın dayanım süresi kadar kaplanır (Kaynak: BYKHY md. 88). ESP ve karbon kasedi bu yasağa istisna oluşturmaz.
Bakım periyodu
NFPA 96 denetim sıklığını pişirme yüküne göre 4 sınıfta verir: katı yakıtlı hatta aylık, 24 saat çalışan veya kömür ızgaralı hatta 3 ayda bir, orta yüklü mutfakta 6 ayda bir, düşük yüklü mutfakta yılda bir. ESP hücresi ise fark basıncı ve gözle kontrolle temizlenir.
Teknik seçim ölçütleri
Seçenekleri bu ölçütlerle, aynı tasarım girdileri üzerinden karşılaştırıyoruz.
| 1. kademe yağ tutucu | Listelenmiş labirent filtre; kirli filtre basıncı fan hesabına girer (Kaynak: NFPA 96) |
|---|---|
| 2. kademe ESP verimi | Kuru ESP tasarım verimi %99-99,9 (Kaynak: EPA); mutfak hücresi verimi ve basınç kaybı üretici test verisiyle |
| 3. kademe aktif karbon | Gaz fazı koku; temas süresi ve yüzey hızı üretici verisine göre; yağsız hava şartı |
| Baca çıkış mesafesi | Hava girişinden ≥5 m (Kaynak: BYKHY md. 88); komşu bina ve parsel sınırından ≥3 m, çatıdan ≥1 m yukarı (Kaynak: NFPA 96) |
| Yangın damperi | Mutfak egzoz kanalına konulamaz; kanal yanabilir malzemeden ≥50 cm (Kaynak: BYKHY md. 88) |
| Bakım denetim sıklığı | Aylık (katı yakıt), 3 aylık (24 saat, kömür), 6 aylık (orta), yıllık (düşük) (Kaynak: NFPA 96) |
| Ozon kontrolü | Elektronik hava temizleyici ozon üretebilir; tam modelin emisyon test belgesi istenir (Kaynak: EPA) |
| Kabul ölçümü | Her kademede temiz ve kirli filtre basıncı, debi, fan akımı ve koku gözlemi 2 çalışma noktasında |
Hesap yöntemimiz
Hesap yapmadan ekipman önermiyoruz. Kullandığımız yöntemi yazılı olarak teslim ediyoruz.
- 1
Koku kaynağı teşhisi
Önce şikâyet konumu, rüzgâr yönü, baca çıkış noktası ve hava girişleri haritalanır. Deşarjın hava girişine 5 m sınırını ihlal etmesi, en pahalı filtre dizisiyle bile giderilemeyen koku şikâyeti üretir (Kaynak: BYKHY md. 88); bu yüzden filtre seçiminden önce mesafe düzeltilir.
- 2
Kademe dizisi ve basınç bütçesi
Yağ tutucu, ESP ve karbon kademelerinin temiz ve kirli basınç kayıpları toplanır; fan bu 2 çalışma noktasında üretici eğrisinde doğrulanır. ESP kademesinin basınç kaybı düşükken karbon kasedi kirlendikçe direnci artar; fan bu payı taşımalı ve sistem etkisi AMCA 201 ile eklenmelidir (Kaynak: EPA, AMCA 201).
- 3
ESP hücre boyutlandırma
Hücre sayısı debiye ve üretici yüzey hızı sınırına göre seçilir; hız sınırı aşılırsa tutma verimi düşer. Sahada gördüğümüz: ESP'nin önünde yağ tutucu yoksa hücre hızla yağla dolar ve ark uyarısı verir; bu durumda sorun cihaz veriminde değil, bakım periyodundadır.
- 4
Baca çıkış konumu
Çıkış hava girişinden 5 m, komşu bina ve parsel sınırından 3 m uzakta ve çatıdan 1 m yukarıda planlanır; dikey atış ve hız korunur. Mevcut binada bu mesafeler sağlanamıyorsa ESP ve karbon kademesi zorunlu hâle gelir (Kaynak: BYKHY md. 88, NFPA 96).
- 5
Bakım planı ve kayıt
Denetim sıklığı NFPA 96 tablosundan pişirme yüküne göre seçilir; ESP hücresi fark basıncı eşiğinde yıkanır, karbon kasedi koku geri dönünce değişir. Her müdahale tarih, basınç ve gözlem kaydıyla tutulur; kayıt olmadan kademe verimi hakkında karar verilemez.
Süreç nasıl ilerler?
- 01
Şikâyet ve saha haritası
Koku şikâyeti konumu, baca çıkışı, hava girişleri ve komşu açıklıklar ölçülerek haritalanır.
- 02
Mevcut kademe ölçümü
Var olan filtrelerin temiz ve kirli basıncı, debi ve fan akımı kaydedilir; eksik kademe belirlenir.
- 03
Kademe dizisi kararı
Yağ tutucu, ESP ve karbon gereksinimini teşhise göre seçiyoruz; 3 kademe her mutfakta gerekmez.
- 04
Baca ve damper uygunluğu
5 m ve 3 m mesafeleri, damper yasağı ve kanal koruması proje üzerinde işaretlenir.
- 05
Ölçümlü kabul ve bakım takvimi
2 çalışma noktasında basınç, debi ve koku gözlemi kaydedilir; denetim sıklığı yazılır.
Teslim ettiklerimiz
- Koku kaynağı teşhis raporu ve mesafe haritası
- Kademe dizisi ve basınç bütçesi tablosu
- ESP ve karbon üretici test verisi eki
- Ölçümlü kabul kaydı ve bakım takvimi
Talep bölgemiz: İstanbul · Kocaeli · Sakarya · Yalova
Sık sorulan sorular
Elektrostatik filtre mutfak kokusunu tek başına giderir mi?
Hayır. ESP yağ aerosolü ve duman parçacığını tutar; EPA kuru ESP bilgi notu tasarım verimini %99-99,9 aralığında verir (Kaynak: EPA). Gaz fazındaki koku molekülü ESP plakasında tutulmaz; bunun için aktif karbon kademesi gerekir. Koku şikâyeti önce baca çıkış mesafesiyle, sonra kademe diziyle çözülür.
Mutfak bacası komşu pencereden ne kadar uzak olmalı?
Deşarj herhangi bir hava giriş açıklığından en az 5 m uzağa yapılır (Kaynak: BYKHY md. 88). NFPA 96 çatı çıkışını komşu bina, parsel sınırı ve hava emişinden en az 3 m uzak ve çatıdan en az 1 m yukarıda ister. Bu mesafeler sağlanamıyorsa ESP ve aktif karbon kademesi zorunlu hâle gelir.
Endüstriyel mutfaklarda yağ dumanı ve koku filtrasyonu nasıl kademelendirilir?
Kademe dizisi mutfağa göre değişir. Önce davlumbaz yakalamasını ve taze hava dengesini doğruluyoruz; kaba yağ damlacığını ön yağ tutucuda, ince aerosol ve dumanı elektrostatik kademede ayırıyoruz. Gaz fazındaki koku kalıyorsa üretici verisi doğrulanmış aktif karbon ekliyoruz. Fanı temiz ve kirli filtre basıncında 2 çalışma noktasıyla seçiyor, ölçümlü kabul planını yazıyoruz.
Aktif karbon filtre ne kadar dayanır?
Süre yağ yüküne bağlıdır; sabit bir ay sayısı verilemez. ESP ve yağ tutucu önde yoksa karbon kasedi yağla kaplanıp koku tutmayı bırakır; 3 kademeli dizide üretici verisine göre çalışır. Değişim kararı koku geri dönüşü ve fark basıncıyla verilir; kontrol takvimi NFPA 96 denetim sıklığına (1 ile 12 ay) bağlanır.
Mutfak egzoz kanalına yangın damperi takılır mı?
Takılmaz. Mutfak egzoz kanalına yangın damperi konulamaz; kanal yanabilir malzemeden en az 50 cm uzak geçer ve mutfak dışındaki bölümlerde o bölümün yangın dayanım süresi kadar kaplanır (Kaynak: BYKHY md. 88). Bir anda 100'den fazla kişiye hizmet veren mutfakta davlumbaza otomatik söndürme sistemi gerekir (Kaynak: BYKHY md. 57).
ESP ve yağ filtresi bakımı hangi sıklıkla yapılır?
NFPA 96 denetim sıklığını pişirme yüküne göre 4 sınıfta verir: katı yakıtlı hatta aylık, 24 saat çalışan veya kömür ızgaralı hatta 3 ayda bir, orta yüklü mutfakta 6 ayda bir, düşük yüklü mutfakta yılda bir. ESP hücresi fark basıncı eşiğinde yıkanır; ark uyarısı bakım gecikmesinin ilk işaretidir.
Elektrostatik filtre ozon üretir mi?
Bazı elektronik hava temizleyiciler ozon yayabilir; cihaz sınıfı tek başına miktarı göstermez (Kaynak: EPA). Tam modelin emisyon test belgesi, güç kaynağı ve hücre konfigürasyonu istenir; mahale etkisi varsa uygulanabilir sınır ve ölçüm yöntemi yazılı kabul planına eklenir. Egzoz hattındaki ESP 2 kademeli hücrede dışarı atılan havayı temizler.
Benzer projeler
Benzer işlerimizden 2 tanesi. Ad, konum ve kapsam kendi proje kayıtlarımıza dayanır.
Simat Tuzla RestaurantRestoran · İstanbul / Tuzla
Zuma Restaurant İstinyeParkRestoran · İstanbul / Sarıyer
İlgili sayfalar
- Ticari Mutfak Havalandırma
- Elektrostatik Filtre Sistemleri
- Elektrostatik Filtre Nedir, Ne İşe Yarar?
- Elektrostatik Baca Uygulamaları
- Baca ve Egzoz Deşarj Sistemi Seçimi
- Mutfak Egzost Tasarım Rehberi
- Kanal Çapı Hesaplama
- Hava Hızı Hesaplama
- Kanal Tipi Fan
- Proje: Simat Tuzla Restaurant Mutfak Egzostu
- Sıkça Sorulan Sorular
Koku şikâyetini kademe kademe çözelim
Belediyeden süre verildiyse yazıdaki tarihi WhatsApp'tan gönderin; keşfi ve planlamayı bu tarihe göre konuşuyoruz. Pişirici listenizi, baca çıkış konumunu ve şikâyet noktasını da eklerseniz neyin gerektiğini daha hızlı netleştiririz.
Kesin kapsam ve fiyat, keşif sonrası yazılı teklifte netleşir.
